Xəstəliklər
Revmatoid artrit — diaqnoz və müalicə
Revmatoid artrit — immun sisteminin öz oynaqlarına hücum etdiyi xroniki iltihabi xəstəlikdir. Ən çox əl və ayaq barmaqlarının kiçik oynaqlarını, hər iki tərəfdə eyni vaxtda tutur.
Bu nədir?
Revmatoid artrit autoimmun xəstəlikdir: bədənin müdafiə sistemi səhvən öz oynaq qişasına hücum edir.
Bu hücum oynaq qişasında davamlı iltihab yaradır. İltihab uzun müddət davam edərsə, qığırdaq və sümük zədələnə bilər.
Xəstəlik yoluxucu deyil. Havadan, təmasla və ya qan yolu ilə keçmir.
Gedişi dalğavaridir: kəskinləşmə (alovlanma) və sakitləşmə (remissiya) dövrləri bir-birini əvəz edir.
Kimlər üçün nəzərdə tutulub?
Əl və ayaq barmaqlarında hər iki tərəfdə eyni vaxtda şişkinlik və ağrı olan böyüklər üçün.
Səhərlər oynaqları uzun müddət tutulu qalan xəstələr üçün.
Qanında revmatoid faktor (RF) və ya anti-CCP müsbət çıxanlar üçün.
Artıq diaqnozu olan və müalicəsinin nəticəsini qiymətləndirmək istəyən xəstələr üçün.
Xəstəlik qadınlarda daha çox rast gəlinir, lakin kişilərdə də olur. Hər yaşda başlaya bilər.
Nə vaxt müraciət etməli?
Bu əlamətlərdən bir neçəsi sizdə varsa, revmatoloq müayinəsini gecikdirməyin:
- Səhərlər əlləriniz yarım saatdan çox tutulu qalır və açılması vaxt aparır
- Hər iki əldə eyni barmaqlar şişib və toxunanda ağrıyır
- Şişkinlik həftələrlə davam edir və keçmir
- Oynaq ağrısı ilə birlikdə yorğunluq, iştahsızlıq və yüngül hərarət var
- Ayaq barmaqlarınızın altında yeriməklə artan ağrı hiss edirsiniz
- Ailənizdə revmatoid artrit və ya başqa autoimmun xəstəlik var
Erkən mərhələdə başlanan müalicə oynaqdakı geri dönməyən dəyişikliklərin qarşısını almaqda daha effektlidir.
Niyə vacibdir?
Nəzarətsiz qalan revmatoid artrit oynaqlarda deformasiyaya və hərəkət itkisinə yol aça bilər.
Xəstəlik yalnız oynaqları tutmur. Uzun müddət davam edən iltihab ürək-damar sistemi, ağciyər və gözlər üçün də risk yaradır.
Müasir müalicə ilə bir çox xəstədə xəstəliyin aktivliyi ciddi şəkildə azalır. Nəticə hər xəstədə fərqli olur.
Müalicəni öz-özünə dayandırmaq kəskinləşməyə səbəb ola bilər. Dəyişiklik həmişə həkimlə birlikdə edilməlidir.
Necə aparılır?
- Müayinə. Oynaqlar bir-bir yoxlanılır: neçə oynaq şişib, neçəsi ağrılıdır.
- Analizlər. RF, anti-CCP, CRP və EÇS baxılır. Bu göstəricilər diaqnozu və iltihabın səviyyəsini qiymətləndirməyə kömək edir.
- Görüntüləmə. Əl və ayaq rentgeni, lazım gəldikdə ultrasəs müayinəsi istənilir.
- Müalicə planı. Xəstəliyi dəyişdirən dərmanlar təyin olunur. Kəskinləşmə dövründə əlavə iltihab əleyhinə müalicə əlavə edilə bilər.
- Təqib. Müalicənin təsiri və dərmanların təhlükəsizliyi müntəzəm analizlərlə izlənilir.
Bir və ya bir neçə oynaq digərlərindən daha çox narahat edirsə, həmin oynağa yerli inyeksiya təklif oluna bilər.
Müalicə uzunmüddətlidir. Məqsəd iltihabı söndürmək və oynağı qorumaqdır.
Revmatoid artrit müalicəsində istifadə olunan dərmanlar diqqət tələb edir. Mümkün əlavə təsirlər arasında qaraciyər göstəricilərinin dəyişməsi, qan hüceyrələrinin azalması və infeksiyalara meylin artması var. Buna görə müalicə müntəzəm analiz nəzarəti altında aparılır və hər dərmanın riskləri sizə fərdi olaraq izah edilir.
Harada aparılır?
Müayinə və təqib Bakıda, StarLab Klinikasında aparılır.
Ünvan: 20 Yanvar küç. 88, 5-ci mikrorayon, Bakı. Qızıltac şadlıq evi ilə üzbəüz.
Qəbula yazılmaq üçün: +994 55 550 55 69.
Xeyr. Bu, autoimmun xəstəlikdir və heç bir yolla başqasına keçmir.
Fol turşusu metotreksatın bəzi əlavə təsirlərini — ağızda yara, ürəkbulanma və qaraciyər göstəricilərinin dəyişməsini — azaltmaq üçün verilir. Qəbul qaydası və günü həkim tərəfindən ayrıca deyilir.
Ailədə autoimmun xəstəlik olması riski bir qədər artırır, lakin xəstəlik birbaşa irsi deyil. Valideyndə olması uşaqda mütləq olacağı anlamına gəlmir.
Tək başına pəhriz revmatoid artriti müalicə etmir. Balanslı qidalanma, siqaretdən imtina və normal çəki ümumi gedişə müsbət təsir göstərə bilər.
Bir çox xəstə hamiləlik planlaya bilir, lakin bəzi dərmanlar hamiləlikdə qadağandır. Planınızı mütləq əvvəlcədən həkiminizlə müzakirə edin.
Əlaqəli səhifələr
Psoriatik artrit (sədəf revmatizması)
Sədəf (psoriaz) xəstəliyi ilə birlikdə gedən oynaq iltihabı. Barmaq şişkinliyi və dırnaq dəyişiklikləri xarakterikdir.
Oynaqdaxili kortikosteroid (kortizon) inyeksiyası
İltihablı oynağın içinə birbaşa steroid yeridilməsi — ağrı və şişkinliyin azaldılması üçün.
Revmatoloji konsultasiya və diaqnostika
İlk müayinə: şikayətin dinlənilməsi, oynaqların müayinəsi, analiz və şəkillərin birlikdə qiymətləndirilməsi.