Lupus — sistem qırmızı qurd eşənəyi (SLE)

1/6 Bu nədir?

Lupus zamanı immun sistemi öz hüceyrələrinə qarşı anticisimlər hazırlayır və müxtəlif orqanlarda iltihab yaradır.

Xəstəlik hər xəstədə fərqli görünür. Kimdə əsasən dəri və oynaq, kimdə isə böyrək ön plana çıxır.

Gedişi dalğavaridir: kəskinləşmə və sakitləşmə dövrləri növbələşir.

Qadınlarda, xüsusən doğuş yaşında daha çox rast gəlinir.

2/6 Kimlər üçün nəzərdə tutulub?

Üzündə günəşdən sonra artan qızartı və səpgi olan şəxslər üçün.

Oynaq ağrısı ilə birlikdə uzun sürən yorğunluq və hərarəti olan xəstələr üçün.

Analizində ANA müsbət çıxan və nə demək olduğunu bilməyənlər üçün.

Saç tökülməsi, ağızda ağrısız yaralar və ya əllərin soyuqda ağarması müşahidə edənlər üçün.

Artıq lupus diaqnozu olan və müntəzəm təqibə ehtiyacı olan xəstələr üçün.

3/6 Nə vaxt müraciət etməli?

• Üzünüzdə, burun və yanaqlar üzərində kəpənəyi xatırladan qızartı var
• Günəşdə qaldıqdan sonra dərinizdə səpgi çıxır və ya vəziyyətiniz pisləşir
• Oynaqlarınız ağrıyır və şişir, xüsusən əl barmaqlarında
• Səbəbsiz yorğunluq, hərarət və arıqlama var
• Saçınız topa-topa tökülür
• Ağzınızda ağrısız yaralar əmələ gəlir
• Ayaqlarınız şişir və ya sidiyiniz köpüklü görünür

Sidikdə dəyişiklik və ya ayaqlarda şişkinlik böyrək tutulmasının əlaməti ola bilər. Bu, təxirə salınmamalıdır.

4/6 Niyə vacibdir?

Lupus bir çox orqanı tuta bildiyi üçün erkən tanınması və müntəzəm izlənməsi vacibdir.

Böyrək tutulması uzun müddət heç bir şikayət vermədən gedə bilər. Yalnız analizlə aşkarlanır.

Müasir müalicə ilə bir çox xəstədə xəstəlik nəzarətdə saxlanılır. Nəticə hər xəstədə fərqlidir.

Günəşdən qorunma müalicənin ayrılmaz hissəsidir və dərmanla eyni dərəcədə əhəmiyyətlidir.

5/6 Necə aparılır?

1. Söhbət və müayinə. Dəri, oynaqlar, saç, ağız boşluğu və ümumi vəziyyət qiymətləndirilir.
2. Analizlər. ANA, anti-dsDNA, komplement göstəriciləri, tam qan sayı, böyrək və qaraciyər göstəriciləri baxılır.
3. Sidik analizi. Böyrək tutulmasını erkən aşkarlamaq üçün mütləqdir və təqib boyu təkrarlanır.
4. Müalicə planı. Xəstəliyin tutduğu orqanlara görə fərdi qurulur.
5. Müntəzəm təqib. Analizlər dövri təkrarlanır, müalicə nəticəyə görə tənzimlənir.

ANA müsbətliyi tək başına lupus demək deyil. Sağlam insanlarda da müsbət çıxa bilər.

Təqib fasiləsiz olmalıdır. Şikayət olmasa belə, planlı analizlər buraxılmamalıdır.

6/6 Harada aparılır?

Müayinə və təqib Bakıda, StarLab Klinikasında aparılır.

Ünvan: 20 Yanvar küç. 88, 5-ci mikrorayon, Bakı. Qızıltac şadlıq evi ilə üzbəüz.

Əlaqə: +994 55 550 55 69.

Mütləq deyil. ANA sağlam insanlarda, xüsusən qadınlarda müsbət çıxa bilər. Diaqnoz analizlə deyil, şikayət, müayinə və bir neçə göstəricinin birlikdə qiymətləndirilməsi ilə qoyulur.

Günün ən güclü saatlarında birbaşa günəşdən çəkinin, geniş kənarlı papaq və örtülü geyimdən istifadə edin, günəşdən qoruyucu vasitə tətbiq edin. Bulud olan günlərdə də qorunma lazımdır.

Bir çox xəstə hamiləlik planlaya bilir, lakin planlaşdırma xəstəliyin sakit dövründə və həkim nəzarətində aparılmalıdır. Bəzi dərmanlar hamiləlikdə qadağandır.

Xəstəlik xronikidir. Məqsəd onu nəzarətdə saxlamaq və orqan zədələnməsinin qarşısını almaqdır. Bir çox xəstədə uzun sakitləşmə dövrləri əldə olunur.