Ankilozan spondilit (Bexterev xəstəliyi)

1/6 Bu nədir?

Ankilozan spondilit onurğa və oma-qalça (sakroiliak) oynaqlarında davamlı iltihabla gedən autoimmun xəstəlikdir.

İltihab uzun müddət davam etdikdə onurğa fəqərələri arasında sərtləşmə yarana bilər. Bu, hərəkət məhdudluğuna yol açır.

Xəstəlik adətən gənc yaşda — çox vaxt 40 yaşa qədər — başlayır.

Onurğadan başqa diz, topuq və daban kimi nahiyələri də tuta bilər.

2/6 Kimlər üçün nəzərdə tutulub?

Üç aydan artıq davam edən bel ağrısı olan gənc və orta yaşlı şəxslər üçün.

Bel ağrısı gecə artan və səhər tutulma ilə müşayiət olunan xəstələr üçün.

Uzun müddət qrıja və ya protruziya diaqnozu ilə müalicə alıb fayda görməyənlər üçün.

Ailəsində Bexterev xəstəliyi, psoriaz və ya iltihabi bağırsaq xəstəliyi olanlar üçün.

Gözlərində təkrarlanan qızartı və ağrı — uveit — keçirənlər üçün.

3/6 Nə vaxt müraciət etməli?

İltihabi bel ağrısının adi bel ağrısından fərqi budur:

• Ağrı gecənin ikinci yarısında artır və sizi yuxudan oyadır
• Səhər belinizdə yarım saatdan çox tutulma olur
• Hərəkət etdikcə ağrı azalır, istirahət etdikcə artır
• Ağrı tədricən başlayıb, qəfil zədə ilə bağlı deyil
• Ağrı bir və ya hər iki omba nahiyəsinə yayılır
• Ağrı ilə birlikdə daban və ya döş qəfəsində ağrı da var

Adi mexaniki bel ağrısında isə əksinə olur: hərəkətlə artır, istirahətlə azalır.

4/6 Niyə vacibdir?

Bu xəstəlikdə diaqnoz çox vaxt illərlə gecikir. Bel ağrısı adi hesab edilir və müayinə təxirə salınır.

Erkən diaqnoz onurğadakı sərtləşmənin qarşısını almaqda daha effektlidir.

Xəstəlik gözləri, bağırsağı və dərini də tuta bilər. Bu əlamətlərin birlikdə qiymətləndirilməsi vacibdir.

Müntəzəm hərəkət və məşq bu xəstəlikdə müalicənin ayrılmaz hissəsidir. Yalnız dərmanla kifayətlənmək düzgün deyil.

5/6 Necə aparılır?

1. Söhbət. Ağrının xarakteri dəqiqləşdirilir: gecə artırmı, hərəkətlə azalırmı, nə qədərdir.
2. Fiziki müayinə. Onurğanın əyilmə həcmi və döş qəfəsinin genişlənməsi ölçülür.
3. Görüntüləmə. Oma-qalça oynaqlarının rentgeni çəkilir. Erkən mərhələdə MRT daha həssas ola bilər.
4. Analizlər. CRP, EÇS və göstəriş olduqda HLA-B27 baxılır. Bu göstərici tək başına diaqnoz qoymur.
5. Müalicə planı. İltihab əleyhinə müalicə, məşq proqramı və göstəriş olduqda bioloji müalicə müzakirə olunur.

Fizioterapiya və gündəlik məşq bu xəstəlikdə xüsusi yer tutur. Məqsəd onurğanın hərəkətliliyini saxlamaqdır.

Sinir sıxılması ilə bağlı ağrılarda paravertebral blokada müzakirə oluna bilər.

6/6 Harada aparılır?

Müayinə və təqib Bakıda, StarLab Klinikasında aparılır.

Ünvan: 20 Yanvar küç. 88, 5-ci mikrorayon, Bakı. Qızıltac şadlıq evi ilə üzbəüz.

Əlaqə: +994 55 550 55 69.

Xeyr. HLA-B27 sağlam insanlarda da müsbət ola bilər. O, yalnız köməkçi göstəricidir və tək başına diaqnoz qoymur.

Həmişə yox. Hansı müayinənin lazım olduğu şikayətin xarakterindən və müayinə nəticəsindən asılıdır.

Bəli, üstəlik tövsiyə olunur. Üzgüçülük, dartılma və duruş məşqləri faydalıdır. Proqram fərdi seçilməlidir.

Müasir müalicə ilə bir çox xəstə aktiv həyat tərzini davam etdirir. Gediş hər xəstədə fərqli olur və əvvəlcədən dəqiq proqnoz vermək mümkün deyil.