Dr. İlqar Məmmədov

Xəstəliklər

Osteoporoz — sümük əriməsi

Osteoporoz — sümük kütləsinin azalması və sümüyün quruluşunun zəifləməsidir. Xəstəlik uzun müddət heç bir şikayət vermir; çox vaxt ilk əlamət sınıq olur.

Bu nədir?

Osteoporoz zamanı sümük daxilindəki quruluş seyrəkləşir və sümük kövrək olur.

Nəticədə adi bir yıxılma, hətta güclü öskürək belə sınığa səbəb ola bilər.

Ən çox onurğa fəqərələri, bud sümüyünün boynu və bilək sınır.

Xalq arasında buna "sümük əriməsi" deyilir. Bu ad vəziyyəti kifayət qədər yaxşı təsvir edir.

Kimlər üçün nəzərdə tutulub?

Menopauzadan sonrakı qadınlar üçün — bu dövrdə sümük itkisi sürətlənir.

65 yaşdan yuxarı qadın və 70 yaşdan yuxarı kişilər üçün.

Uzun müddət steroid dərman qəbul edən xəstələr üçün.

Kiçik bir zədədən sonra sınıq keçirmiş şəxslər üçün.

Ailəsində bud sümüyü sınığı olan, arıq bədən quruluşlu, siqaret çəkən şəxslər üçün.

Boyu qısalan və ya kürəyi əyilməyə başlayan şəxslər üçün.

Nə vaxt müraciət etməli?

  • Boyunuz əvvəlki illərə nisbətən nəzərəçarpacaq dərəcədə qısalıb
  • Kürəyiniz əyilməyə başlayıb
  • Kiçik bir yıxılmadan sonra sınıq keçirmisiniz
  • Uzun müddətdir steroid dərman qəbul edirsiniz
  • Menopauzaya erkən girmisiniz
  • Belinizdə səbəbi aydın olmayan, qəfil başlayan ağrı var

Qəfil, güclü bel ağrısı fəqərə sınığının əlaməti ola bilər. Xüsusən risk qrupundasınızsa, gözləməyin.

Niyə vacibdir?

Osteoporoz özü ağrı vermir, lakin sınıq ciddi nəticələrə yol açır. Bud sümüyü sınığı müstəqilliyin itirilməsinə səbəb ola bilər.

Xəstəlik sakit gedir. Buna görə risk qrupundakı şəxslərdə şikayət olmadan da müayinə tövsiyə olunur.

Bir sınıq keçirmək sonrakı sınıq riskini artırır. Müalicə bu dövrəni dayandırmağa yönəlib.

Yıxılmanın qarşısını almaq müalicənin bir hissəsidir: ev təhlükəsizliyi, görmə, tarazlıq və dərman siyahısının nəzərdən keçirilməsi.

Necə aparılır?

  1. Risk qiymətləndirməsi. Yaş, menopauza, sınıq tarixçəsi, dərmanlar və ailə tarixçəsi soruşulur.
  2. Densitometriya. Sümük sıxlığı DXA müayinəsi ilə ölçülür. Bu, osteoporozun əsas diaqnostik üsuludur.
  3. Analizlər. Kalsium, D vitamini, böyrək və qalxanabənzər vəzin göstəriciləri baxılır. Məqsəd ikincili səbəbləri istisna etməkdir.
  4. Görüntüləmə. Fəqərə sınığı şübhəsi varsa, onurğa rentgeni istənir.
  5. Müalicə planı. Kalsium və D vitamini təminatı, göstəriş olduqda sümüyü qoruyan dərmanlar təyin olunur.

Sadə rentgen osteoporozu erkən mərhələdə göstərmir. Sümük itkisi xeyli irəlilədikdən sonra görünür. Buna görə densitometriya üstünlük təşkil edir.

Müalicə uzunmüddətlidir və dövri olaraq yenidən qiymətləndirilir.

Osteoporoz müalicəsində istifadə olunan dərmanlar risk daşıyır: mədə-bağırsaq narahatlığı, ilk qəbullardan sonra qripəbənzər əlamətlər, nadir hallarda çənə sümüyü ilə bağlı ağırlaşmalar. Kalsium və D vitamini də nəzarətsiz yüksək dozada zərərli ola bilər. Sizə uyğun müalicə və onun riskləri müayinədən sonra fərdi izah olunur.

Harada aparılır?

Müayinə, analizlərin qiymətləndirilməsi və müalicənin təqibi Bakıda, StarLab Klinikasında aparılır.

Ünvan: 20 Yanvar küç. 88, 5-ci mikrorayon, Bakı. Qızıltac şadlıq evi ilə üzbəüz.

Əlaqə: +994 55 550 55 69.

Osteoporozun diaqnostikasında densitometriya üstünlük təşkil edir, çünki sümük sıxlığını rəqəmlə ölçür. Adi rentgen yalnız irəliləmiş itkini və sınıqları göstərir.

Kalsium və D vitamini müalicənin əsasını təşkil edir, lakin təsdiqlənmiş osteoporozda çox vaxt tək başına kifayət etmir. Əlavə müalicənin lazım olub-olmadığı densitometriya nəticəsinə görə müəyyənləşir.

Yox. Sümük sağlamlığı üçün kalsiumun gündəlik, davamlı təminatı vacibdir. Damardan bir dəfəlik kalsium yeridilməsi bu məqsədə xidmət etmir və ayrı göstərişlər üçün istifadə olunur.

Çəki daşıyan hərəkətlər — yeriş, yüngül müqavimət məşqləri — və tarazlıq məşqləri faydalıdır. Proqram yaşa və sınıq riskinə görə fərdi seçilməlidir.

Konsultasiya üçün yazın

Dr. İlqar Məmmədov — Həkim-revmatoloq

StarLab Klinikası, Bakı. Məzmunu yoxlayan: Dr. İlqar Məmmədov.

Son yenilənmə: 2 sentyabr 2026

Əlaqəli səhifələr

Revmatoloji konsultasiya və diaqnostika

İlk müayinə: şikayətin dinlənilməsi, oynaqların müayinəsi, analiz və şəkillərin birlikdə qiymətləndirilməsi.

Lupus — sistem qırmızı qurd eşənəyi (SLE)

Bir çox orqanı tuta bilən autoimmun xəstəlik. Üzdə kəpənək formalı səpgi, oynaq ağrısı və yorğunluq.

Revmatoid artrit — diaqnoz və müalicə

Əl və ayaq barmaqlarında simmetrik şişkinlik və səhər tutulması. Erkən müalicə oynağı qoruyur.

Tez-tez verilən suallar

Ünvan

StarLab Klinikası

20 Yanvar küç. 88, 5-ci mikrorayon
Qızıltac şadlıq evi ilə üzbəüz
Bakı, Azərbaycan

Həkimlə birbaşa əlaqə: +994 55 550 55 69
Klinikanın telefonu: +994 12 431 13 14

Yol göstər

StarLab Klinikası

20 Yanvar küç. 88, 5-ci mikrorayon

Xəritə yalnız siz düyməyə basdıqdan sonra yüklənir. O vaxta qədər heç bir kənar xidmətə sorğu göndərilmir.

Konsultasiya üçün yazın