Osteoartrit (artroz) — diaqnoz və müalicə

1/6 Bu nədir?

Osteoartrit oynaq səthlərini örtən qığırdağın nazilməsi və oynağın quruluşunun dəyişməsidir.

Qığırdaq nazildikcə sümüklər bir-birinə daha çox yaxınlaşır. Bu, ağrı və hərəkət məhdudluğu yaradır.

Xəstəlik ən çox dizdə, əl barmaqlarında, bud-çanaq oynağında və onurğada görülür.

Bu, autoimmun xəstəlik deyil. Bununla belə, oynaqda dövri iltihab və maye toplanması ola bilər.

2/6 Kimlər üçün nəzərdə tutulub?

Diz, bud-çanaq və ya əl oynaqlarında davamlı ağrısı olan orta və yuxarı yaşlı şəxslər üçün.

Rentgenində artroz və ya "kirəcləşmə" yazılan, nə edəcəyini bilməyən xəstələr üçün.

Artıq çəkisi, keçmiş oynaq zədəsi və ya ağır fiziki iş təcrübəsi olanlar üçün.

Ağrıkəsici həblərdən kifayət qədər fayda görməyən və ya onları uzun müddət qəbul edə bilməyənlər üçün.

Əl barmaqlarında düyünlər — Heberden düyünləri — yaranan xəstələr üçün.

3/6 Nə vaxt müraciət etməli?

• Diziniz pilləkən enəndə və ya uzun yeriyəndə ağrıyır
• Səhər oynağınız tutulur, lakin bu tutulma yarım saatdan qısa çəkir
• Oturduqdan sonra ayağa qalxmaq və ilk addımlar çətindir
• Oynaqda xırıltı və ya şıqqıltı hiss edirsiniz
• Əl barmaqlarınızın uc oynaqlarında sərt düyünlər yaranıb
• Diziniz vaxtaşırı şişir və içində maye toplanır

Oynaq qəfil şişib, isti və qırmızı olarsa, bu artroz üçün tipik deyil. Belə halda başqa səbəblər araşdırılmalıdır.

4/6 Niyə vacibdir?

Artroz həyat üçün təhlükəli deyil, lakin gündəlik həyatı ciddi şəkildə məhdudlaşdıra bilər.

Ağrı səbəbindən hərəkətin azalması əzələni zəiflədir. Zəif əzələ isə oynağı daha az qoruyur və ağrı artır.

Doğru müalicə ilə bu dövrəni qırmaq mümkündür. Məqsəd ağrını idarə etmək və hərəkəti saxlamaqdır.

Artrozun bütün mərhələlərində eyni müalicə tətbiq edilmir. Mərhələnin dəqiqləşdirilməsi seçimi müəyyən edir.

5/6 Necə aparılır?

1. Müayinə. Oynağın hərəkət həcmi, şişkinlik və əzələ vəziyyəti qiymətləndirilir.
2. Görüntüləmə. Rentgen müayinəsi ilə oynaq aralığının daralması və digər dəyişikliklər qiymətləndirilir.
3. Ayırd etmə. İltihabi artritdən və podaqradan fərqləndirilir. Lazım olduqda analizlər istənir.
4. Müalicə planı. Çəki idarəsi, uyğun məşqlər və ağrının idarə olunması ilə başlanır.
5. Lazım olduqda prosedur. Oynaqda maye varsa çəkilir; göstərişə görə oynaqdaxili inyeksiya, hialuron turşusu və ya PRP təklif oluna bilər.

Çox irəli mərhələdə cərrahi müalicə — endoprotez — müzakirə oluna bilər. Bu qərar ortoped-cərrahla birlikdə verilir.

Heç bir üsul aşınmış qığırdağı əvvəlki halına qaytarmır. Gözlənilən fayda ağrının azalması və funksiyanın yaxşılaşmasıdır.

6/6 Harada aparılır?

Müayinə və prosedurlar Bakıda, StarLab Klinikasında aparılır.

Ünvan: 20 Yanvar küç. 88, 5-ci mikrorayon, Bakı. Qızıltac şadlıq evi ilə üzbəüz.

Əlaqə: +994 55 550 55 69.

Xeyr. Oynaqda duz yığılmır. Bu, xalq arasında işlədilən yanlış addır; söhbət qığırdağın aşınmasından gedir.

Bir çox xəstə hava dəyişikliyi zamanı şikayətlərinin artdığını bildirir. Bu, xəstəliyin pisləşdiyi anlamına gəlmir və adətən müalicənin dəyişdirilməsini tələb etmir.

Ölçülü yeriş adətən faydalıdır və oynaq ətrafındakı əzələni gücləndirir. Ağrını artıran həddindən artıq yükdən və uzun pilləkən enişindən çəkinmək lazımdır.

Aşınmanı tam dayandıran üsul yoxdur. Çəki nəzarəti, əzələ gücləndirmə və oynağın düzgün istifadəsi gedişə müsbət təsir göstərə bilər.